Environment and Climate
Environmental and sustainability terms
20 wordsPolish
/zaɲɛt͡ʂɨʂt͡ʂɛɲɛ/
wprowadzenie szkodliwych substancji do środowiska naturalnego
rzeczownik
Examples
- Zanieczyszczenie powietrza w dużych miastach stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia.
- Rząd wprowadził nowe przepisy mające na celu ograniczenie zanieczyszczenia wód.
/rɛt͡sɨklink/
przetwarzanie odpadów w celu ponownego wykorzystania materiałów
rzeczownik
Examples
- Recykling plastiku pomaga zmniejszyć ilość odpadów trafiających na wysypiska.
- Miasto uruchomiło nowy program zachęcający mieszkańców do recyklingu.
/vɨlɛɕaɲɛ/
masowe wycinanie lasów prowadzące do trwałego zniszczenia obszarów leśnych
rzeczownik
Examples
- Wylesianie Amazonii postępuje w alarmującym tempie.
- Wylesianie niszczy siedliska tysięcy gatunków zwierząt.
/ɛkɔsɨstɛm/
zespół organizmów żywych wraz ze środowiskiem, w którym żyją i wzajemnie na siebie oddziałują
rzeczownik
Examples
- Morski ekosystem jest bardzo wrażliwy na zmiany temperatury wody.
- Zniszczenie jednego elementu ekosystemu może wywołać reakcję łańcuchową.
/zruvnɔvaʐɔnɨ/
spełniający potrzeby obecnych pokoleń bez narażania możliwości zaspokojenia potrzeb przyszłych pokoleń
przymiotnik
Examples
- Firma przeszła na zrównoważony model produkcji, który minimalizuje zużycie zasobów.
- Zrównoważony rozwój wymaga równoczesnej troski o środowisko, społeczeństwo i gospodarkę.
/ɛfɛkt t͡ɕɛplarɲanɨ/
zjawisko zatrzymywania ciepła w atmosferze ziemskiej przez gazy cieplarniane, prowadzące do wzrostu temperatury
rzeczownik
Examples
- Spalanie paliw kopalnych wzmacnia efekt cieplarniany.
- Efekt cieplarniany jest główną przyczyną globalnego ocieplenia.
/ɛmisja/
wydzielanie gazów lub innych substancji do atmosfery przez źródła przemysłowe lub naturalne
rzeczownik
Examples
- Emisja dwutlenku węgla przez przemysł osiągnęła rekordowy poziom.
- Nowe regulacje mają na celu redukcję emisji spalin przez pojazdy.
/bjɔruʐnɔrɔdnɔɕt͡ɕ/
zróżnicowanie form życia na Ziemi, obejmujące różne gatunki, ekosystemy i geny
rzeczownik
Examples
- Lasy deszczowe są obszarami o wyjątkowo wysokiej bioróżnorodności.
- Ochrona bioróżnorodności jest kluczowym wyzwaniem dla współczesnej ekologii.
/ɔxrɔna/
działania mające na celu zachowanie i zabezpieczenie czegoś przed zniszczeniem lub degradacją
rzeczownik
Examples
- Ochrona środowiska naturalnego jest obowiązkiem każdego obywatela.
- Park narodowy powstał w celu ochrony rzadkich gatunków zwierząt.
/palivɔ kɔpalnɛ/
nieodnawialne źródło energii powstałe ze szczątków organizmów, takie jak węgiel, ropa naftowa lub gaz ziemny
rzeczownik
Examples
- Spalanie paliw kopalnych jest głównym źródłem gazów cieplarnianych.
- Świat stopniowo odchodzi od paliw kopalnych na rzecz energii odnawialnej.
/panɛl swɔnɛt͡ʂnɨ/
urządzenie przekształcające energię słoneczną w energię elektryczną za pomocą ogniw fotowoltaicznych
rzeczownik
Examples
- Na dachu domu zainstalowano panele słoneczne, które pokrywają większość zapotrzebowania na energię.
- Ceny paneli słonecznych znacznie spadły w ciągu ostatniej dekady.
/turbina vjatrɔva/
urządzenie zamieniające energię kinetyczną wiatru na energię elektryczną za pomocą obracających się śmigieł
rzeczownik
Examples
- Na wzgórzach postawiono farmy turbin wiatrowych widoczne z odległości wielu kilometrów.
- Turbina wiatrowa może zasilać w energię elektryczną kilkaset gospodarstw domowych.
/zmjana klimatu/
długotrwałe zmiany globalnych lub regionalnych wzorców klimatycznych, szczególnie związane z działalnością człowieka
rzeczownik
Examples
- Zmiana klimatu powoduje coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe.
- Walka ze zmianą klimatu wymaga współpracy wszystkich krajów świata.
/zaɡrɔʐɔnɨ/
narażony na wyginięcie z powodu zmniejszającej się populacji lub utraty siedlisk
przymiotnik
Examples
- Tygrys amurski to jeden z najbardziej zagrożonych gatunków na świecie.
- Zagrożone gatunki są chronione przez międzynarodowe konwencje.
/ɕɛdliskɔ/
naturalne środowisko, w którym dany gatunek żyje i się rozmnażaj
rzeczownik
Examples
- Wycinanie lasów niszczy siedlisko wielu rzadkich ptaków.
- Ochrona siedlisk naturalnych jest niezbędna dla zachowania różnorodności biologicznej.
/varstva ɔzɔnɔva/
obszar stratosfery zawierający wysokie stężenie ozonu, który pochłania szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe słońca
rzeczownik
Examples
- Zakaz stosowania freonów pomógł w stopniowej odbudowie warstwy ozonowej.
- Warstwa ozonowa chroni życie na Ziemi przed szkodliwym promieniowaniem UV.
/rafa kɔralɔva/
podwodna struktura zbudowana z wapiennych szkieletów korali, stanowiąca siedlisko dla ogromnej liczby gatunków morskich
rzeczownik
Examples
- Wielka Rafa Koralowa w Australii jest największym ekosystemem koralowym na świecie.
- Ocieplenie oceanów powoduje bielenie i niszczenie raf koralowych.
/dvutlɛnɛk vɛŋɡla/
bezbarwny gaz (CO₂) powstający w wyniku spalania i oddychania, będący głównym gazem cieplarnianym
rzeczownik
Examples
- Stężenie dwutlenku węgla w atmosferze stale rośnie.
- Lasy pochłaniają dwutlenek węgla i pomagają regulować klimat.
/ɔt͡ɕɛplɛɲɛ/
stopniowy wzrost średniej temperatury atmosfery Ziemi spowodowany zwiększonym stężeniem gazów cieplarnianych
rzeczownik
Examples
- Globalne ocieplenie prowadzi do topnienia lodowców i wzrostu poziomu mórz.
- Ocieplenie klimatu wpływa na rozkład opadów deszczu na całym świecie.
/ɛnɛrɡja ɔdnavjalna/
energia pozyskiwana ze źródeł naturalnie odnawianych, takich jak słońce, wiatr lub woda
rzeczownik
Examples
- Inwestycje w energię odnawialną wzrosły znacząco w ciągu ostatniej dekady.
- Energia odnawialna jest kluczowym elementem walki ze zmianami klimatycznymi.